Crohn ve Ülseratif Kolit

ÜLSERATİF KOLİT VE CROHN HASTALIĞI (İNFLAMATUAR BAĞIRSAK HASTALIKLARI)

Bağırsak hastalıklarını genel olarak  Fonksiyonel (Irritabl Bağırsak Sendromu) ve Nonfonksiyonel olmak üzere ikiye ayırabiliriz. Fonksiyonel olmayan bağırsak hastalıkları sıklıkla Bağırsak Kanserleri,  Enfeksiyona Bağırsak Hastalıkları ve İnflamatuar Bağırsak Hastalıkları olarak isimlendirdiğimiz Ülseratif Kolit ve Crohn Hastalığıdır.

Ülseratif Kolit ve Crohn Hastalığında sıkıntı bağırsak mukoza hücrelerinin tam olarak bilmediğimiz sebeplere bağlı olarak ( stres, enfeksiyon, gıdalar..?) vücudu koruyan hücreler için antijenik özellik almasıdır. Bu değişim sonucunda vücudu koruyan lenfosit dediğimiz hücreler bağırsak mukozası hücrelere saldırır ve bağırsak da ülserler oluşur.

İki hastalık birbirleri ile adeta kardeştir, oluşma mekanizmaları ve tedavileri çok benzerdir ancak yine de tanı sonrası ayrımları hastanın uzun vadeli izlemi açısından son derece önemlidir. Ülseratif Kolit sadece kalın bağırsakları tutarken Crohn Hastalığı ağızdan anüse kadar tüm organları tutabilir. Yine Ülseratif Kolitli hastada mukoza ara vermeksizin hastalık ve yaralar sadece mukozada iken, Crohn Hastalığında tüm bağırsak duvarı tutulabilir, bağırsak da delinmeler, apseler oluşabilir ve yaralar sadece ince bağırsağın belli bir bölgesinde dahi olabilir.    

Ülseratif Kolit de genelde kanlı ishal başlangıç belirtisi iken Crohn Hastalarında sadece açıklanmayan karın ağrıları, ishal, kilo kaybı, ağızda aft dediğimiz ufak yaralar la hasta başvurabilir.

Tanı

Hastalığın tanısı için kolonoskopi gereklidir. Hasta dokuya ulaşıp biyopsi almak gereklidir. Burada unutulmaması gereken Crohn düşünülen hastada Gastroskopi ve gerekirse İnce Bağırsak Kapsül Enteroskopi ve/veya Çift Balonlu Enteroskopi yapılmasıdır.

Hastalığın seyri genelde ataklar halindedir. Ataklar arasında hasta tamamen normaldir. Bağırsaklar dışında nadiren eklemler, karaciğer, göz gibi organlarda da tutulumlar olabilir. Yine hastalık başlangıcından 10 yıl sonra bağırsak kanseri riskinin arttığı unutulmamalıdır.

Tedavi

5-ASA preperatları tedavide başarı ile kullanılmaktadır. Lavman supozatuar, granül ve tablet şekilleri hastaya göre değişeşen dozlarda kullanılabilir. Kortikosteroid türevleri yine atakların tedavisinde 5-ASA preperatları yeterli olmazsa tedaviye eklenmelidir. Ötesinde biyolojik ajan diye isimlendirdiğimiz Adaluminap, İnfliximap gibi ajanlar son yıllarda kullanıma giren ve oldukça başarılı etkileri olan ilaçlardır. Unutulmaması gereken sık tekrarlayan Crohn’lu hastalarda ve Ülseratif Kolit hastalarında bu ajanlarla ve/veya Azotiyoprine , Cycslosporine gibi immun supresan ilaçların sürekli alınmasıdır.

Öte yandan hastalığı geç komplikasyonlarından korunmak için 10 yılı aşkın hastalarda 1 veya 2 yılda bir kolonoskopi yapılarak kanser gelişimine doğru doku bozulması olup olmadığı yönünden hastanın takip edilmesidir. Bu amaçla FICE endoskopi yapabilen Endoskopi ünitelerinin tercih edilmesi doğru olacaktır.

Ülseratif kolitte yaygın mukozal ödem

Ülseratif Kolitte psödopolipler ve ülserler